Znaczenie prognostyczne poszczególnych czynników ryzyka w szpiczaku plazmocytowym - projekt edukacyjny Polskiego Konsorcjum Szpiczakowego

hematoonkologia.pl

Szpiczak plazmocytowy (SzP) to choroba nowotworowa charakteryzująca się proliferacją klonalnych plazmocytów w szpiku kostnym. Towarzyszy mu zazwyczaj wydzielanie monoklonalnej immunoglobuliny wykrywanej w surowicy lub moczu.

Najczęstszymi objawami klinicznymi są:

  • Niedokrwistość
  • Zakażenia
  • Zmiany osteolityczne z towarzyszącymi bólami kostnymi
  • Niewydolność nerek
  • Hiperkalcemia

W Polsce pod względem liczby nowych zarejestrowanych przypadków szpiczak jest trzecią chorobą nowotworową układu limfoidalnego u dorosłych. Zachorowalność na SzP utrzymuje się na stałym poziomie i wynosi 4-6 nowych przypadków na 100 tys. ludności w ciągu roku.

W 2014 roku w Polsce odnotowano ok. 1 500 nowych zachorowań na SzP (727 mężczyzn i 771 kobiet). W tym samym roku odnotowano 1 282 zgonów (606 mężczyzn i 676 kobiet). Co istotne dane literaturowe wskazują, że populacja ze SzP w Polsce jest najpewniej niedoszacowana (nowych zachorowań może być nawet ok. 2 500 przypadków rocznie). Wg ekspertów w Polsce żyje obecnie ok 8-9 tys. chorych na SzP.

Warunkiem wczesnej diagnostyki szpiczaka plazmocytowego jest współpraca specjalistów hematologów z lekarzami POZ. O ile diagnoza SzP jest stawiana przez hematologa, to samo podejrzenie szpiczaka odbywa się najczęściej na wczesnych etapach kontaktu z systemem ochrony zdrowia. Lekarze rodzinni odgrywają zatem niezwykle ważną rolę, dokonując wstępnej diagnostyki.

Na podstawie analizy objawów i wyników badań podstawowych – morfologii, OB i badania moczu, lekarz może postawić podejrzenie szpiczaka.

Analiza wyników 605 pacjentów z potwierdzoną diagnozą SzP, aktualnie leczonych w centrach hematoonkologicznych w Polsce pozwoliła określić znaczenie prognostyczne poszczególnych czynników ryzyka SzP oraz zaproponować kartę scoringową na rzecz wczesnej diagnostyki w POZ.

Ankieta obejmuje 3 etapy postępowania diagnostycznego. Pierwszy etap zakłada ocenę czynników ryzyka wystąpienia SzP na podstawie przeprowadzonego wywiadu z pacjentem. Poszczególnym objawom SzP przypisano punkty. Całkowita wartość punktowa danego parametru uzależniona jest od wagi danego czynnika w procesie diagnostycznym. Przekroczenie odpowiedniego progu punktowego uzasadnia wykonanie badań morfologicznych –  OB (II etap). Badanie retrospektywne wykazało, istotną statystycznie różnicę parametru OB w populacji pacjentów ze szpiczakiem w porównaniu do osób zdrowych. Podwyższony wynik OB przy jednoczesnym zachowaniu wyniku CRP w normie może wskazywać na SzP. Wartość parametru OB w korelacji z CRP determinuje dalsze postępowanie z pacjentem. Odpowiedni wynik uzasadnia wykonanie testu immunofiksacji (III etap) w celu potwierdzenia/wykluczenia diagnozy SzP.

Podczas wizyty pacjenta w POZ lekarz prowadząc wywiad odnotowuje występowanie dolegliwości oraz wyniki badań zgodnie z kwestionariuszem. W pierwszych dwóch etapach informacje uzupełniane są w formie papierowych kwestionariuszy.

Do systemu eCRF wprowadzane są wszystkie informacje dotyczące jedynie tych pacjentów, u których wykonano badanie immunofiksacji.

Wszystkie informacje zbierane przez Polskie Konsorcjum Szpiczakowe są pozbawione danych osobowych pacjenta.

Badanie diagnostyczne swoim zakresem obejmuje:

  1. 5 pytań dotyczących stanu zdrowia chorego (dolegliwości bólowe kośćca, zmiany osteolityczne, osłabienie, białkomocz, złamania patologiczne/kompresyjne);
  2. Badania dodatkowe (hemoglobina, stężenie kreatyniny w surowicy krwi, wskaźnik średniej objętości krwinki czerwonej) – wpisywane wówczas, gdy dostępne są aktualne wyniki pacjenta;
  3. Wyniki OB i CRP;
  4. Wynik jakościowy badania immunofiksacji.

Lekarze rodzinni zainteresowani udziałem w badaniu proszeni są o kontakt: office@htaregistry.pl

Ankieta do pobrania

Wsparcie kampanii:
Wczesna diagnostyka szpiczaka plazmocytowego w Polsce

Aby kontynuować korzystanie z tej strony, zezwól na korzystanie z ciasteczek. Więcej informacji

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies w swojej przeglądarce.

Zamknij